ಆರೋಗ್ಯ ಅನ್ನೋದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕು. ಆದರೆ ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ದುಬಾರಿ ವೆಚ್ಚ ಭರಿಸಲಾಗದೆ ಬಡವರು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿರುವ ಮಾನ್ಯ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ದೇಶದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪನ್ನು ನೀಡಿದೆ.
”ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ರಿಯಾಯಿತಿ ದರದಲ್ಲಿ (ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ) ಭೂಮಿ ಅಥವಾ ಇತರೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿರುವ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ಬಡ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಉಚಿತ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲೇಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಅವು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ನುಣುಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶಿಸಿದೆ.
ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸದ್ಯ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ:
ದೆಹಲಿಯ ಸೋಷಿಯಲ್ ಜ್ಯೂರಿಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಮೂಲ್ಚಂದ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಆದೇಶ ಹಾಗೂ ಇತ್ತೀಚಿನ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿರ್ದೇಶನಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ:
OPD (ಹೊರರೋಗಿ ವಿಭಾಗ): ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಬರುವ ಒಟ್ಟು ಹೊರರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ. ೨೫ ರಷ್ಟು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ (EWS/BPL) ಬಡ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಚಿತವಾಗಿ ತಪಾಸಣೆ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಬೇಕು.
IPD (ಒಳರೋಗಿ ವಿಭಾಗ): ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗುವ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಿಟ್ಟ ಒಟ್ಟು ಹಾಸಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ (Beds) ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಶೇ. ೧೦ ರಷ್ಟು ಹಾಸಿಗೆಗಳನ್ನು ಬಡವರಿಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಬೇಕು.
ಶೂನ್ಯ ಬಿಲ್ (Zero Bill) ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಉಚಿತ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಡಿ ದಾಖಲಾಗುವ ಬಡ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಬೆಡ್, ವೈದ್ಯರ ಫೀಸ್, ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ (Surgery), ನರ್ಸಿಂಗ್ ಸೌಲಭ್ಯ ಹಾಗೂ ಔಷಧಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲವೂ ಉಚಿತವಾಗಿರಬೇಕು. ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಅವರಿಂದ ಒಂದು ರೂಪಾಯಿಯನ್ನೂ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ.
ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಜಾರಿ: ಉಚಿತ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು (SOP) ರೂಪಿಸಲು ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿ ಮಾಡಿದೆ.
ಅನೇಕ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಖಾಸಗಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಕಟ್ಟಲು ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಭೂಮಿ ನೀಡುವಾಗ ಸರ್ಕಾರ “ಬಡವರಿಗೆ ಇಂತಿಷ್ಟು ಉಚಿತ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಬೇಕು” ಎಂಬ ಶರತ್ತನ್ನು ವಿಧಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಭೂಮಿ ಪಡೆದ ನಂತರ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಶ್ರೀಮಂತರ ಸೇವೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿ, ಈ ನಿಯಮವನ್ನು ಗಾಳಿಗೆ ತೂರಿ ಬಡವರನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಇದನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್, “ಸರ್ಕಾರದ ಸೌಲಭ್ಯ ಪಡೆದ ಮೇಲೆ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಸೇವೆ ನೀಡುವುದು ನಿಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿ” ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೂ ಸರ್ಕಾರವು ಬಡವರಿಗೆ ಉಚಿತ ಹಾಗೂ ರಿಯಾಯಿತಿ ದರದಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ‘ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್ – ಆರೋಗ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕ’ (AB-ARK) ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ.
ಇದೀಗ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ನಿರ್ಧಾರವೊಂದನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದ್ದು, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪ್ರಮುಖ ೪ ದೊಡ್ಡ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಪಿಎಲ್ (BPL) ಕಾರ್ಡ್ ಹೊಂದಿರುವ ಬಡವರು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯಲು ಈಗ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಿಂದ ‘ರೆಫರಲ್ ಪತ್ರ’ (Referral Letter) ತರುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ರೋಗಿಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ₹೫ ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ಒಳರೋಗಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ:
೧. ಎಂ.ಎಸ್. ರಾಮಯ್ಯ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆ
೨. ಸೇಂಟ್ ಜಾನ್ಸ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆ
೩. ಕಿಮ್ಸ್ (KIMS) ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆ
೪. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆ
ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ನ ಈ ಆದೇಶವು ಕೇವಲ ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಉಳಿಯದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸರ್ಕಾರಗಳು ಕಟ್ಟೆಚ್ಚರ ವಹಿಸಬೇಕಿದೆ. ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವ ಮತ್ತು ಬಡ ರೋಗಿಗಳನ್ನು ಸತಾಯಿಸುವ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಪರವಾನಗಿ ರದ್ದುಪಡಿಸುವ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನಿಂದನೆ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸುವ ಕಠಿಣ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ಮಾನ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನೀಡಿದೆ. ಬಡವರ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಈ ತೀರ್ಪು ಒಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಲಿದೆ.